FADO

Fado (oznacza los, przeznaczenie,) - to gatunek muzyczny powstały w XIX wieku w biednych dzielnicach portowych miast Portugalii, głównie w lizbońskich kwartałach Alfama i Mouraria. Fado to melancholijna pieśń, wykonywana przez jednego wokalistę przy akompaniamencie dwóch gitar. Nazywane jest czasami portugalskim bluesem…

Istnieją dwa podstawowe rodzaje klasycznego fado: fado z Lizbony (śpiewane zarówno przez mężczyzn jak i kobiety) i śpiewane wyłącznie przez mężczyzn fado z Coimbry. Niekiedy wyróżnia się jeszcze fado z Porto, ale większość znawców uważa je za imitację tego z Lizbony.

Pierwsza udokumentowana pieśniarka fado nazywała się Maria Severa. Ale największą pieśniarką fado, jednogłośnie i bezdyskusyjnie uznawaną za królową, międzynarodowy symbol i niedościgły wzorzec artysty tego gatunku była legendarna Amália Rodrigues.
W latach dziewięćdziesiątych XX wieku fado zaczęło przeżywać swój renesans, głównie za sprawą pojawienia się na scenie nowego pokolenia artystów śpiewających zarówno klasyczne jak i uwspółcześnione fado. Najważniejsi z nich to Dulce Pontes, Mariza, Mísia, Cristina Branco, Teresa Salgueiro, Mafalda Arnauth, Camané, Paulo Bragança i Kátia Guerreiro.

Fado pozostaje gatunkiem muzycznym uprawianym prawie wyłącznie w swojej ojczyźnie - Portugalii. Wyjątkiem jest Japonia, gdzie jest garstka artystów śpiewających fado po japońsku (chociaż należy zaznaczyć, że zdaniem purystów gatunkowych fado zaśpiewane w innym języku niż portugalski przestaje być fado). Innym wyjątkiem jest holenderska artystka Nynke Laverman, która, zainspirowana twórczością Cristiny Branco, nagrała płytę z utworami fado śpiewanymi w języku fryzyjskim.
[zaczerpnięto z wikipedia.org]

Oficjalna strona poświęcona muzyce Fado to www.fado.com (eng)

Fado można przyrównać do bluesa, który w swoich naleciałościach posiada trochę latynoskiego, arabskiego oraz afrykańskiego muzykowania. W przeciwieństwie do zwykłych restauracji lokale z tymi atrakcjami otwierane są dopiero około 20, jednak muzykowanie rozpoczyna się przed 23.

Aby znaleźć lokal odpowiedni dla siebie, trzeba poświęcić na to sporo czasu - gdyż są one porozrzucane po całym wzgórzu na Alfamie. Specjalnie dla turystów pootwierano wiele nowych lokali, które zostały przeniesione z tej starej dzielnicy. Aby je odwiedzić trzeba się przemieścić do Bairro Alto (czyli Górnego Miasta). Jeżeli zdecydujemy się usiąść w jednej z restauracji fado, musimy jednak coś zamówić do jedzenia lub picia (oczywiście wino) – gdyż zostaniemy wyproszeni z lokalu. Koszt to ok. 15€ - WARTO!

Oto kilka popularnych i sprawdzonych lokali, gdzie zakosztować można muzyki FADO:

A SEVERA - RESTAURANTE TÍPICO - Dom Marii Severy, jednej z najsławniejszy śpiewaczek fado. W sezonie codziennie odbywają się tu koncerty fado, podczas których serwowane jest tradycyjne portugalskie jedzenie.
R. das Gáveas, 51/61
1200-206 LISBOA
T: +351 213 428 314
F: +351 213 464 006
E: info@asevera.com
W: www.asevera.com

O FAIA - Uznawany za jedno z najlepszych miejsc w Lizbonie, gdzie można posłuchać tradycyjnego fado, występowali tu między innymi Lenita Gentil, Maria do Rosário and António Rocha.
Rua Barroca, 56, Bairro Alto,
tel. +351 21 342 67 42
www.ofaia.com

PARREIRINHA DE ALFAMA - Lokal prowadzony przez legendę fado - Argentinę Santos, regularnie występują tutaj współczesne gwiazdy tego gatunku muzyki.
Beco do Espírito Santo 1, Alfama,
tel. +351 21 886 82 09

ADEGA MACHADO
R. do Norte, 91
1200-284 LISBOA
T: +351 213 224 640
F: +351 213 467 507

ADEGA MESQUITA
R. do Diário de Notícias, 107
1200-142 LISBOA
T: +351 213 219 280
F: +351 213 467 131
E: adegamesquita@hed-web.com
W: www.adegamesquita.com

BACALHAU DE MOLHO
Beco dos Armazéns do Linho, 1
1100-037 LISBOA
T: +351 218 865 088
F: +351 218 865 078
E: booking@mail.telepac.pt
W: www.casadelinhares.com

CAFÉ LUSO
Tv. da Queimada, 10
1200-365 LISBOA
T: +351 213 422 281
F: +351 213 478 320
E: cafeluso@cafeluso.pt
W: www.cafeluso.pt

CLUBE DO FADO
R. São João da Praça, 94
1100-521 LISBOA
T: +351 218 852 704
F: +351 218 882 694
E: comercial@clube-do-fado.com
W: www.clube-do-fado.com

SR. VINHO
R. do Meio à Lapa, 18
1200-723 LISBOA
T: +351 213 972 681
F: +351 213 952 072
E: restsrvinho@mail.telepac.pt
W: www.restsrvinho.com

TAVERNA D’EL REY
Lg. do Chafariz de Dentro, 15
1100-139 LISBOA
T: +351 218 876 754
F: +351 218 876 754
E: tavernadelrey@hotmail.com
W: www.tavernadelrey.com

TIMPANAS
R. Gilberto Rola, 22/24
1350-155 LISBOA
T: +351 213 906 655
F: +351 213 972 431

VELHO PÁTEO DE SANT’ANA
R. Dr. Almeida Amaral, 6
1150-138 LISBOA
T: +351 213 141 063
F: +351 213 153 153
E: pateo_santana@velhopateosantana.com
w: www.velhopateosantana.com